Greinar

Formlega séð er Evrópusambandið efnahags- og tollabandalag en ekki sambandsríki. Þó er margt sem bendir til þess að sambandið nálgist óðfluga að verða sambandsríki a.m.k. de facto.

Evrópusambandið hefur sinn eigin fána og eigin þjóðsöng. Það getur þjónað vissum tilgangi fyrir efnahagsbandalag að hafa sinn eigin fána til að geta auðkennt sig á alþjóðavettvangi. Auk þess er venja að alþjóðastofnanir hafi sinn eigin fána sbr. NATO og Sameinuðu Þjóðirnar. En í hvaða tilgangi gæti efnahagsbandalag mögulega þurft á þjóðsöngi að halda? Það væri áhugavert að fá svar við þeirri spurningu.

Á meðan þjóðin okkar stendur í ströngu hefur ríkisstjórnin í landinu ákveðið að forgangsraða kolvitlaust. Ekki nóg með það að ákveðið hefur verið fyrir hönd okkar allra að banna ákveðnar atvinnugreinar heldur er búið að sækja um aðild í samband sneisafullt af lögum og bönnum sem við þyrftum síðan að taka upp hér á landi.

Eins og alþjóð veit var aðildarumssókn að Evrópusambandinu send þann 23 júlí 2009. Mér blöskraði þegar það gerðist, því ég tel, að landi og þjóð sé betur borgið utan aðildar að þessu sambandi.

Hrikt hefur í stoðum Evrópusambandsins í kjölfar efnahagskreppunnar, og hangir myntsamstarf þess nú á bláþræði. Komið hefur í ljós að Evrusvæðið er ekki hagkvæmt myntsvæði, m.a. vegna þess að hreyfanleiki vinnuafls og sveigjanleiki launa er of lítill. Eina lausnin virðist vera að koma á sameiginlegri stjórn ríkisfjármála sem gæti komið í veg fyrir aðlögunarvanda í gjaldmiðilstarfi, en sú lausn mun reynast erfið af pólítískum ástæðum. Ríki Evrópu verða seint tilbúin að afsala sér ríkisfjárráðum á þann hátt sem þarf til þess að hin sameiginlega mynt virki sem skildi.

Hart hefur verið deilt um það á undanförnum misserum hvort við Íslendingar séum í aðildarviðræðum við Evrópusambandið eða í rauninni í aðlögunarferli að sambandinu. Ísland hefur að sjálfsögðu gríðarlegra hagsmuna að gæta þegar að þessum viðræðum/aðlögðun kemur. Þættir eins og gjaldeyrismál, sjávarútvegsmál, landbúnaðarmál, orkumál o.fl. skipta miklu máli. Þó er einn þáttur sem að mínu mati skiptir ekki síðra máli, og um hann er ekki sérstaklega fjallað í „aðildarviðræðunum“, það er lýðræðið innan ESB.

Ég velti því fyrir mér þegar ESB-sinnar og ónafngreindir Alþingismenn staðhæfa í fjölmiðlum og víðar að Ísland sé ekki í aðlögunarferli séu virkilega svona illa upplýstir eða hvort þeir séu hreinlega vísvitandi að fara með ósannindi. Satt best að segja veit ég ekki hvort sé verra, vanþekking eða óheilindi.
Það er í raun mjög auðvelt að kynna sér þetta ef maður nennir að gefa sér tíma til þess. T.d. á vef ESB: http://ec.europa.eu/enlargement/

Evrópuréttur er sú fræðigrein lögfræðinnar sem snýr að Evrópusambandinu og EES. Hún er afar yfirgripsmikil, lagagreinar og dómar oft flóknir og ekki fyrir hvern sem er að sökkva sér út í. Í þessu greinarkorni ætla ég ekki að fara djúpt í fræðin heldur aðeins kynna til sögunnar helstu meginreglur evrópuréttar, sem að mínu mati segja ýmislegt um eðli og einkenni Evrópusambandsins.

Helstu meginreglur ESB-réttar varpa ljósi á hvers konar kerfi ESB er í raun en þær eru:

o Skilvirknisreglan (principle of effectiveness) :

Sjávarútvegsmálefnið er eitt það stærsta ef ekki það stærsta sem liggur fyrir í aðildar og aðlögunarviðræðum ESB við Ísland. Margir hafa tekið til máls um þetta málefni og enn fleiri eiga eftir að taka til máls. Hér mun verða einungis tekið á fáum málefnum þessa stóra málaflokks. Hér verður velt upp spurningunni hvað mun breytast við stjórnun fiskveiða við Ísland ef gengið er í ESB.

Ný stjórn Ísafoldar tók til starfa eftir aðalfund félagsins í nóvemberlok og hefur mér verið falin sá heiður að verða varaformaður þessa félags.Síðan ég byrjaði að taka þátt í störfum félagsins hef ég oft verið spurður um hversvegna ég tek þátt í starfi Ísafoldar og hver þörfin á slíku félagi í raun er, ásamt því að ESB-aðildarsinnar oft gagnrýna okkur fyrir að vera ekki sammála um hvað okkur finnst neikvætt við ESB.

Líkt og margoft hefur komið fram sótti Ríkistjórn Íslands um aðild að Evrópusambandinu, þetta var gert þegar mikill meirihluti þjóðarinnar var gegn aðild, þetta var einfaldlega eini möguleikinn sem Samfylkingin sá til að leysa vanda þjóðarinnar.